De smaak van Bedum
Tocht om de Noord 2011 & Groningen Talent Group
[download dit artikel in pdf-formaat] of [klik hier voor de foto's]
In een prachtig nazomerweekend was het Groninger ommeland het toneel van het jaarlijkse wandelevenement Tocht om de Noord. Jonge talenten van de Groningen Talent Group en ‘established ‘ talent van de plaatselijke colleges van B&W ontmoetten elkaar op de zaterdag als wandelende gesprekspartner, met als doel om te praten over de regionale smaak.
Een verslag van deze ontmoeting door Mark Sekuur, lid van de Groningen Talent Group.
De wandeltocht stond dit jaar in het teken van de smaak van de regio. Volgens organisator Peter Velthuis zou Tocht om de Noord 2011 ‘een feest voor je zintuigen’ moeten worden. En dat is op meerdere vlakken gelukt!
In een smaakestafette gaven burgemeester en wethouders regiospecifieke etenswaren aan elkaar door. Daarbij begeleid door talenten van de Groninger Talent Group die als gesprekspartner op zoek gingen naar de karakteristieken van de verschillende gemeenten. De route die ik, Mark Sekuur, liep, bracht mij door de gemeente Bedum, via Onderdendam, Bedum, Ellerhuizen naar Zuidwolde. Onderweg sprak ik met de plaatselijke wethouders en burgemeester over enkele typische eigenschappen van deze bijzondere gemeente.
Het Groninger land. De gemeentegrens Winsum-Bedum, nabij de Oude AE.
De ‘import’
De gemeente Bedum heeft veel bijzondere karakteristieken. Eén van de meest besproken onderwerpen was de zogenoemde ‘import’; wat de aanduiding is voor mensen die zich nieuw vestigen in de gemeente Bedum. Dit kunnen voormalige inwoners zijn van naburige dorpen, gemeenten en provinciën, maar ook allochtonen die uit een ander land dan Nederland komen.
Een belangrijke reden voor de aanwas van import is de locatie van Bedum. Dorpen die dicht bij de stad Groningen liggen groeien (beleidsmatig) als forensendorpen. Het dorp Bedum is daar een exemplarisch voorbeeld van. Voor de circa 8000 inwoners is de stad Groningen (of kortaf ‘Stad’ zoals ze zelf zeggen) goed bereikbaar, zowel voor werk als voorzieningen. De goede geografische ligging zorgt er voor dat demografische bevolkingskrimp, waar een groot deel van de provincie Groningen mee te maken heeft, in toom gehouden wordt. Dit heeft directe gevolgen voor huizenmarkt; waar op andere plaatsen de woningbouw geheel op z’n gat ligt, gaat het met de vastgoedmarkt in Bedum naar omstandigheden nog redelijk goed.
De import in Bedum bestaat deels uit forenzen, deels uit pensionarissen en daarnaast uit jonge gezinnen met kinderen. Over het algemeen zoeken zij rust, ruimte en een veilige leefomgeving, met daarbij een goed voorzieningenaanbod. En dát heeft de gemeente Bedum allemaal te bieden! De hoofdstraat van het dorp Bedum wordt gekenmerkt door een grote diversiteit aan winkels waar een gezellige dorpse sfeer hangt. Maar ook de andere dorpen en gehuchten die tijdens de wandeltocht zijn aangedaan gaven elk een vriendelijk en feestelijk ontvangst. De drukte in de dorpskernen dankzij allerlei activiteiten, gezelligheid omdat alle bewoners waren uitgelopen om de lopers aan te moedigen en diverse spontane acties gaven aan dat de sociale cohesie in de gemeenschappen goed en degelijk in elkaar zit. Het geheel gratis aangeboden bronwater uit Ellerhuizen is voor vele lopers ongetwijfeld een extra stimulans geweest om de tocht uit te lopen. De inwoners straalden uit dat het in Bedum fijn wonen is!
De strategische ligging voor forenzen in combinatie met de sterke toename van nieuwe inwoners zorgt er volgens de wethouders niet voor dat het dorpse karakter verloren gaat. Door lokale gemeenschappelijke initiatieven te ondersteunen hopen de burgemeester en wethouders het eigen karakter en vooral de sociale cohesie te behouden.
Dicht bij de mens
Wethouder zijn is niet alleen bestuurlijke beslissingen nemen, maar ook een aanspreekpunt voor de inwoners zijn. Dit wordt duidelijk tijdens de wandeltocht waarbij de wethouders regelmatig worden aangesproken voor een luchtig praatje of serieuze problematieken. Het voordeel van een kleine gemeente is dat het B&W en de inwoners relatief makkelijk contact met elkaar kunnen leggen. Hierdoor is het mogelijk menselijk en adequaat op te treden.
Maar dit menselijke aspect heeft ook een keerzijde; het maakt het nemen van impopulaire beslissingen soms juist moeilijker. Het verplicht laten opnemen van een probleemjongere is ook voor een burgemeester en wethouder een beslissing met een grote menselijke lading.
Personen en karaktereigenschappen spelen ook een belangrijke rol in de samenwerking met andere gemeenten. De gemeente Bedum probeert beleidsmatig samenwerking te verkennen met naburige gemeenten Winsum en De Marne. Door het bundelen van krachten kunnen er zowel bestuurlijk als organisatorisch grotere doelen behaald worden. Bijvoorbeeld op het vakgebied van juridische zaken en personeelszaken. Maar bestuurlijke samenwerking betekent niet dat de identiteit van de gemeente in het geding is.
De smaak van Bedum
De identiteit van Bedum wordt niet alleen bepaald door de forenzen en het bestuurlijke apparaat. Het cultuurlandschap, met al z’n ruimte en openheid, de prachtige dorpen Zuidwolde en Onderdendam en de gezellige sfeer geven de gemeente een heel eigen karakter. Maar ook het (historische) landgebruik is onderscheidend; meer veeteelt dan in de naburige gemeenten met daarnaast akkerbouw met aardappels, suikerbieten en diverse koolsoorten.
De aanwezigheid van het vee was zichtbaar in de wei, maar ook tijdens het bezoek aan een melkkoeienstal ten noorden van het dorp Bedum. Dit was weer zo’n geweldige locatie die de Tocht om de Noord zo speciaal en waardevol maakt en duidelijk maakt wat de karakteristieken van het Noorderland zijn.
Maar wat dé smaak van Bedum is, is moeilijk, zo niet onmogelijk, om vast te stellen. Ook de wethouders en burgemeester waarmee ik liep hadden uiteenlopende ideeën. Misschien de aardappels van het land? Of melk uit de fabriek van Frico-Domo in Bedum? Wat ook werd overwogen was de scheefste toren van Europa; de Walfriduskerk in Bedum. Deze toren is natuurlijk ook erg karakteristiek, maar niet echt smakelijk. Na wikken en wegen is het uiteindelijk een no-nonsense agrarisch product geworden dat al meer dan een eeuw op de zware klei rondom Zuidwolde wordt verbouwd: de boeskool, de plaatselijke naam voor een voedzame koolsoort. Bij aankomst in het officiële boeskooldörp Zuidwolde, dat een tijdlang centraal stond in de verbouw en vervoer van boeskool, is er door wethouder Egbert Zwart een rode kool (rood omdat hij van de PvdA is) in de rugzak van de smaakestafette gedaan. De inmiddels volle tas met diverse regionale smaken uit de andere gemeenten is vervolgens overgedragen aan burgemeester Peter Rehwinkel van Groningen.
Tocht om de Noord was voor mij een geweldige ervaring. Het weer, de gesprekspartners en de indrukken waren fantastisch. Een echt feest voor alle zintuigen; en dat smaakt naar meer!
Boeskoolbladeren ophangen aan de brug over het Boterdiep in het dorp Zuidwolde door wethouder Egbert Zwart en Mark Sekuur.
contact
PRIMA FOCUS
Mark Sekuur
T: 06 411 833 28
[Flickr / primafocus]
[Twitter / krimpinbeeld]
[LinkedIn / primafocus]